Ik ben geregistreerd Tax Assurance Provider en heb toegangcodes

Register en kenniscentrum voor de Tax Assurance Provider

Fiscaal ‘gepolder’

Eelco van der Enden Door Eelco van der Enden 6 mei 2015 Dit artikel delen

Er wordt weleens gekscherend over gesproken: ‘gepolder’.  Een typisch Nederlands fenomeen. Het zoeken naar een brede consensus middels uitvoerig overleg. Mensen uit het buitenland die  komen werken in Nederland moeten er ook altijd aan wennen. Hoofdredacteur van NRC Handelsblad Peter Vandermeersch kan er smakelijk over vertellen. Als (Vlaamse) Belg was hij niet gewend dat op de redactie iedereen die een mening heeft die ook publiekelijk uit. In de ons omringende landen zijn de hiërarchische verhoudingen volstrekt anders dan in Nederland. Ook al is er een ‘baas’ toch is iedereen (in Nederland) gelijk. Wij denken veel collectiever dan bijvoorbeeld ‘de Belg’ (zo die al bestaat). Als we iets leuk vinden dan vinden wij het ‘met zijn allen leuk’;  dat is namelijk ‘gezellig’. Een echte goede buitenlandse vertaling voor dit oer-Hollandse woord heb ik nog niet gevonden: ‘cosy’ en ‘gemütlich’ dekken de lading niet. Ik steun de theorie dat dit komt door onze eeuwenlange strijd tegen het water. Een dijk aanleggen die over meerdere eigendommen loopt vereist overleg en samenwerking. Het zit in ons DNA. Er moet worden overlegd en iedereen is gelijk. Dat vinden we fijn en het moet vooral zo blijven. Veranderingsgezind zijn we niet echt.

Fiscaal zien we dat ook terug. Wat hebben horizontaal toezicht, fiscaal dienstverlenerschap en ZZP’ers met elkaar gemeen? Het zijn ‘fiscale polder-modellen’. Daarmee geef ik geen waardeoordeel. Ik constateer het alleen maar. Ga maar na, het gaat bijna altijd langs de volgende lijnen:

Er is een probleem waarvoor een oplossing moet komen. Daarvoor wordt een werkgroep van belanghebbenden bij elkaar geroepen. Die komen geregeld bij elkaar om te overleggen over een ‘oplossing’ die ‘breed gedragen’ moet worden. De volgende spelregels dienen wel in acht genomen te worden:

  • geen nieuwe regelgeving/juridisering;
  • het mag (het bedrijfsleven) niets kosten;
  • niemand mag in een betere of slechtere positie komen dan voorheen.

En uiteindelijk rolt er dan altijd wat uit waarmee iedereen richting zijn of haar achterban uit de voeten kan. Het is immers ‘breed gedragen’. De rust is hersteld en het probleem…opgelost?

Ik heb deze werkwijze laatst uitgelegd aan een Engelse collega. Die noemde het ‘change management without change’. Dat vond ik een hele typerende opmerking. Problemen los je op door het nemen van besluiten die leiden tot een effectieve verandering van een proces, werkwijze, model of wet. Dat hier een kostenaspect aan zit, lijkt evident. Maar wat zijn ‘kosten’ eigenlijk? Is dat het ‘meerdere’ ten opzichte van de huidige kosten? Worden toekomstige besparende effecten dan meegenomen? Weten we überhaupt wat op dit moment de ‘kosten’ zijn?

Dat niemand er beter of slechter van mag worden heeft te maken met onze ‘egalitaire tik’. Ik noem dat ‘Ist-Bestätigung’. Het gevolg van dit ‘maaiveld-denken’ is dat eigenlijk altijd aansluiting gezocht wordt bij het meest behoudende, conservatieve model. Ieder systeem en ieder model van iedereen is even goed. Zo vermijd je wel pijnlijke beslissingen. En iemand zou er toch eens geld aan verdienen!

Polderen is niet slecht. Integendeel! Ik mis Paars dus wel. Zonder compromis of samenwerking komen we nergens. Hetzelfde geld voor fiscaal polderen. Dat is een groot Nederlands goed dat we moeten blijven koesteren. Iets waar we voorzichtig mee moeten omgaan. Alleen ben ik bang dat poldermodellen die bij voorbaat wettelijke aanpassingen, investeringen en acceptatie van kwaliteitsverschillen uitsluiten tot schijnoplossingen leiden. En voor je het weet roept de politiek dan om een meer autocratische, autoritaire aanpak. Dat wil toch niemand.

Reageer

Blog Archief

Volg Tax Assurance

Ontvang de nieuwsbrief

Tax Assurance

is een initiatief van
Stichting RTAP en Domus Editoria